Kort verslag van de veldd emonstratie op 3 september bij P. van Mastwijk

Organisatie: Stichting Gebiedscoordinatie Gouwe Wiericke in samenwerking met De Groene Klaver ,de Hoogheemraadschappen Rijnland en De Stichtse Rijnlanden en PPP agro advies ( Sjon de Leeuw)

Activiteiten voorafgaande aan 3 september.

Overleg met bovengenoemde partijen over hoe deze demo eruit moet komen te zien. Dit als aanloop naar ANLB 2016. PPP agro advies heeft met de aangezochte loonwerkers contact gehad en gevraagd of ze op de gangbare manier willen sloten en op de ecologische manier zo deze in 2016 gedaan moet worden.  Iedere loonwerker krijgt 50 meter  om de gangbare en ecologische manier te demonstreren. Idem met baggerspuiten

Aanwezige machines: 8

Herder met maaibalk  en baggerspuit van W. v.d. Burg ( Nieuwerbrug)

Ecoreiniger van Service Dienst Reeuwijk (Reeuwijk)

Spijlenbak, kantensnijder en baggerspuit van Peter van Mastwijk ( Alphen aan den Rijn)

Hemos slootreiniger met aangebouwde hark van J. Verhoef ( Lopik)

Baggerspuit van Bart Mooijman ( Zoeterwoude)

Aantal bezoekers: rond de 80 personen

Aanwezigheid pers: Ja. Reformatorisch dagblad ( ook in opdracht van de Boerderij) AD en Nieuwe Oogst)

  Vegetatie in de sloot

Watergang breder dan 3 meter. Bagger aanwezig. Genoeg vegetatie in de sloot, genoeg slootleven  Helder water met goed doorzicht. Onderwatervegetatie van voornamelijk waterpest met poelslak. Oevervegetatie in het water met o.a. Pijlkruid, Watermunt en Vergeet-mij-niet als waardevolle vegetatie. Kroos is aanwezig, maar alleen plaatselijk, en niet als aaneengesloten laag.

De slootschonings machines zijn  allen in deze sloot ingezet. 

Algemeen: deponeren van slootschoningsmateriaal en baggerspuiten

In veenweidegebieden wordt het slootschoningsmateriaal vaak  gebruikt om de uitgetrapte kanten te “repareren”. Om uitspoelen van nutriënten te beperken ( en voor een schonere sloot te zorgen) is het vanuit de Blauwe Dienst noodzakelijk om het materiaal hoger (minimaal twee meter uit de sloot) neer te zetten. 

Als er weinig materiaal is, kan het worden gegeten door schapen. In veel gevallen is het echter te veel , of inmiddels onsmakelijk om gegeten te worden. Er kan zich onkruid op ontwikkelen. Het blijft als een wal op de kant liggen, waardoor een extra gang met de wallenfrees nodig is of verwerking met ander maaisel. Dit is een extra kostenpost welke in 2016 vergoed wordt via het pakket Blauwe diensten.  

Binnen het Rijn & Gouwe Wiericke collectief en Groene Klaver wordt gesteld dat, indien een deelnemer meedoet aan de beheereenheid Baggerspuiten, hij/zij het bedrijf om de drie jaar bewerkt heeft met de baggerspuit in de geselecteerde sloten. De sloten dienen minimaal 2 meter breed te zijn met een diepte van minimaal 45 cm.

Om voor een vergoeding in aanmerking te komen dient dus het bedrijf met geselecteerde sloten om de drie jaar in zijn geheel met de baggerspuit gedaan te zijn.

De baggerspuit trekt een vore in het midden van de sloot met zo weinig mogelijk beweging en geweld. De sloot mag niet drooglopen. 

De vergoeding is gebaseerd om de sloot goed op diepte te brengen. Voorwaarde is wel dat na 15 juni met de baggerspuit gewerkt gaat worden omdat dan het slootleven beter ontwikkeld is. De geselecteerde sloot mag een keer in de drie jaar bewerkt worden 

Vergoeding voor baggerspuiten wordt betaald voor de werkgang. De vergoeding wordt hoger naarmate er dieper dan de keur gewerkt wordt. Hiervoor is toestemming van het waterschap nodig.. Alleen is het dan niet de bedoeling om de bodem er uit te halen. 

Met de machines zijn  op 3 september verschillende methoden van plaatsing gedemonstreerd. 

Voorlopige conclusie:

Er is een filmpje op You tube te zien https://www.youtube.com/watch?v=Du83jiCza34

Er allerlei manieren van slootschonen en baggeren getoond op de demo en de kijker wordt uitgenodigd om na te denken en te kijken wat nu voldoende ecologisch en voor de agrariër praktische verantwoorde manieren zijn.

Om de kijker wat te helpen kan hij het beoordelen op:

1.      Het meeste waterleven bevindt zich direct in het water langs de slootkanten: hoe spaar je dit leven zo veel mogelijk?

2.      Het baggeren moet in het midden van de sloot met zo weinig mogelijk beweging en geweld gebeuren.

3.      Het resultaat op het land: let op de verspreiding van planten en bagger, wat is goed voor de kwaliteit en de groei van het gras?  En wat is goed voor het ecologisch leven.

De baggerspuit machines voldeden allemaal aan het instapdoel.  Veel hangt af van de chauffeur en breedte van de sloot. De beide zijden van de sloot moeten met “rust” worden gelaten en dat is gebeurd. Op deze demo kon de baggerspuit van Verburg minder uit de voeten omdat de kracht van de pomp zodanig was dat het slootleven te veel geweld werd aangedaan. Deze baggerspuit kan je inzetten bij bredere sloten dan vijf meter of breder. De baggerspuiten van Mooijman en Mastwijk voldoen ook aan de eis alleen heeft de baggerspuit van Mooijman meer water nodig en kan het land dichtslaan. Sloten zijn met alle systemen voldoende verdiept.

De deelnemers weten vaak hoe hun sloot er bij staat en kunnen dan de loonwerker bijpraten.

Aandachtspuntje is de uitspuiten van de bagger.. twee meter vanuit de kant dus maar ook aan de andere kant van het perceel rekening houden met de twee meter.

 Het ecologisch slootschonen is een apart verhaal.

De conclusie van drie september was dat het wenselijk is dat je sloten al behandeld zijn met de baggerspuit en redelijk op diepte zijn. Hierdoor is er aanwijsbaar minder slootvuil aanwezig en hoef je minder slootvuil op de kant te zetten.

Met de kantensnijder en spijlenbak het vuil eruit halen werkt ook goed, mits de sloot al gedaan is met de baggerspuit. Nadeel van kantensnijder kan zijn dat er vooraf al veel bagger op de slootkant komt. De machine is goed toepasbaar voor toepassing voor de Blauwe Diensten. Voorwaarde is wel, dat er niet teveel bagger op de kant terecht komt. De agrariër dient hiervoor de juiste instructies aan de loonwerker te verstrekken. De veldmedewerker of de projectleider kan om advies worden gevraagd. 

De Herder met maaibalk voldoet prima aan de instap eis voor ecologisch slootschonen.  De machine kan veel of weinig wortels van de in de sloot wortelende planten weghalen. Het materiaal kan hoger op de kant worden gezet. De kant  is minder zwart. De machine is goed toepasbaar voor toepassing voor de Blauwe Diensten. Voorwaarde is wel, dat er niet teveel bagger op de kant terecht komt. De agrariër dient hiervoor de juiste instructies aan de loonwerker te verstrekken. De veldmedewerker of de projectleider kan om advies worden gevraagd. 

Hemos slootreiniger met aangebouwde hark is uitgenodigd omdat boeren tijdens de intentiegesprekken aangaven dat deze loonwerker deze dienst ook kan uitvoeren . Het systeem werkt op zich prima. Het slootvuil is goed verspreid op het land. Als dat het streven is van de blauwe dienst is het een goed systeem. Alleen voor de blauwe dienst wordt eologisch slootschonen gevraagd en dan voldoet dit systeem niet aan de eisen daar het slootleven geen kans krijgt om terug te komen in de sloot. Verhoef vroeg specifiek of zijn apparaat ingezet kon worden voor de blauwe diensten. Het antwoord is “nee” vanwege de “vernietiging” van het slootleven. Er zijn wel adviezen aan Verhoef meegegeven om dit te verbeteren. Verhoef wil er in ieder geval wel aan werken. 

De ecoreiniger  voldoet aan de instapeisen en kan beter bij smallere sloten uit de voeten. Bij brede sloten kan het ook maar is daarna een werkgang nodig om plantmateriaal uit te voeren. De ecoreiniger maait de vegetatie af. De wortels van de planten blijven in principe intact. Dit heeft als voordeel dat de in het water wortelende planten (helofyten) worden gespaard. Er kan dan gemakkelijker hergroei plaatsvinden. Vanuit de Blauwe Diensten is dit in principe geen bezwaar, want deze helofyten zorgen  juist voor een geschikte omgeving (verblijven, voortplanten) van de waterfauna.

Als de vegetatie zich te sterk ontwikkelt in het volgende voorjaar, kan dat onwenselijk zijn in verband met de doorstroming. Daarom wordt soms na een aantal jaren  gebruik van de ecoreiniger een keer afgewisseld met de maaikorf, spijlenbak en kantensnijder of Herder met maaibak.

 De ecoreiniger niet toepassen in sloten met rietvegetatie.

Bij de ecoreiniger moeten de sloten al redelijk schoon zijn anders loopt deze vast. De machine is goed toepasbaar voor toepassing voor de Blauwe Diensten. Voorwaarde is wel, dat er niet teveel bagger op de kant terecht komt. De agrariër dient hiervoor de juiste instructies aan de loonwerker te verstrekken. De veldmedewerker of de projectleider kan om advies worden gevraagd. 

Kosten

De kosten van het inzetten van de machines zal sterk afhangen van het sloottype en de aanwezige vegetatie. Een vast bedrag is dus niet te geven. De herder met maaibak lijkt in vergelijkbare sloten sneller te werken, en dus goedkoper te zijn

Opmerking

Vanuit het project is het toegestaan om 20% van de vegetatie aan één slootkant te laten staan. De vegetatie aan de andere zijde van de sloot moet worden verwijderd.

 Bijgevoegd het verslag van Sjon de Leeuw (PPP Agro) over de bevindingen van de machines.  

Spijlenbak en kantensnijder van Mastwijk

Naam deelnemer:                                   van Mastwijk

Woonplaats:                                             Alphen aan de Rijn

Naam chauffeur:                                     Wijnand

Bereikbaar onder telefoonnummer:    06-53881508

Machinegegevens:

Merk Slootreiniger:                                 Eigen bouw slootreiniger

Merk maaikorf:                                        Spijlenbak

Capaciteit maaikorf:                                400 cm breed

Snijden door pomp:                                nvt

Benodigde hoeveelheid water:             redelijk 

Spijlenbak in combinatie met 7 tons rupskraan. nvt

Bereik maaikorf:    afh. lengte kant en lengte giek  tot ..  Meter vanuit de kant 

Spijlenbak gemonteerd aan verlenggiek.

Spijlenbak zeeft vuil uit de sloot en legt het in/op de kant.

Bagger blijft zitten, vuil verwijderd en weinig risico voor slootleven. 

Voordeel maaikorf is combi van vuil verwijderen, zeven en kant snijden en ophalen in één bewerking. Gecombineerd met groot bereik 

Windgevoeligheid:                                                   geheel niet

Resultaat:    doordat waterplanten niet afgesneden worden komt er relatief veel modder met de wortels van de planten mee op het perceel. 

Tarief per uur:                                                           € …,-- / uur excl. BTW

Richtprijs machine:                                                   € … excl. BTW

Trekkergegevens:

Merk trekker:                                           nvt

Type:                                                          nvt

Beschikbaar vermogen:                          nvt

Rijsnelheid tijdens sloten:                afhankelijk van slootbreedte en vervuiling

 

Herder met maaibalk/Maaikorf

Naam deelnemer:                                   Wim Verburg

Woonplaats:                                             Nieuwerbrug

Naam chauffeur:                                      Wim Verburg

Bereikbaar onder telefoonnummer:    06-53933263

Machinegegevens:

Merk Slootreiniger:                                 Herder

Merk maaikorf:                                        Herder

Capaciteit maaikorf:                                300 cm breed

Snijden door pomp:                                nvt

Benodigde hoeveelheid water:             gering 

Bereik maaikorf:    afh. kant en giek,         tot  … 6  Meter vanuit de kant 

Indien nodig kan er met maaikorf ook nog enige bagger verwijderd worden

uit de sloot. Hiervoor veelal wel inlegschalen nodig zodat bagger in de bak blijft zitten.

Maaikorf aan mobiele/rups kraan geeft dan nog meer mogelijkheden

Voordeel maaikorf is combi van vuil verwijderen, zeven en kant snijden en ophalen in één bewerking. Gecombineerd met groot bereik 

Resultaat: Perfect werk, zeker als kant niet afgesneden wordt en daar tot 20 cm begroeiing blijft staan. Alleen begroeiing wordt afgesneden en er uit gezeefd. Zeer mild voor het slootleven en heel schoon product op het perceel.

Windgevoeligheid:                                                   geheel niet

Overige opmerkingen:     ……………………………………………………….

Tarief per uur:                                                           € …,-- / uur excl. BTW

Richtprijs machine:                                                   € …,- excl. BTW 

Trekkergegevens:

Merk trekker:                                           nvt

Type:                                                          nvt

Beschikbaar vermogen:                          nvt

Rijsnelheid tijdens sloten:                afhankelijk van slootbreedte en vervuiling 

Hemos slootreiniger + hark            No.3           Jan Verhoef        15-09-2015

06-53831633

 

Soort Systeem   :   Hemos slootreiniger + hark 

Merk                    :   Hemos                           Type :   nog niet bekend

Machine in    :   Universeel aanbouwbaar, bijv. gedragen machine aan Herder arm.

Tarief                   :   €  70,-/uur    excl. BTW 

Werkingsprincipe:      Snelsloter bestaat uit twee onderdelen, namelijk eerst bandhooier, vervolgens hydr. Aangedreven rotoren welke vuil naar kant brengen. Kant wordt NIET gesneden. Vervolgens gooit Werprad, via gesloten baan, het vuil over de kant heen tot 10 meter op het perceel. Kant blijft grotendeels vrij van materiaal.

Streven:    Zo min mogelijk bagger meebrengen op kant.

Benodigd water:          beperkte hoeveelheid water nodig.

Bereik reiniger:            0,75 m tot 1,5 meter. Retour dus 3 meter. Bereik instelbaar:      

 slag bandhooier is hydr.instelbaar uit cabine.

Windgevoeligheid:     nauwelijks

Rijsnelheid:                  tot 2 km per uur.

Benodigd vermogen:  vanaf 90 pk.

Resultaat:  

 Vuil wordt goed uit sloot gehaald met minimaal bagger. Wel wordt de sloot en de kant hevig in beweging gebracht. Vuil wordt flink over perceel verspreid, maar komt nu niet ver genoeg uit de kant. Ecologie/leven in de sloot wordt wel verstoord. Leven komt ook op het perceel terecht in vorm van vis etc. 

Nieuwe Sloot/Eco reiniger         No.4           Cor Vonk                 3-09-2015

06-54392031 

Soort Systeem :     Vernieuwde Ecoreiniger

Merk                              :     Combi eigen bouw en Bosch    

Type    :     n.b. Machine in      :     Universeel aanbouwbaar, bijv. gedragen machine

aan Herder arm. Hier 3 punts hef met steunwiel. 

Tarief                      : €       60,-/uur           excl. BTW 

Werkingsprincipe:   

Sloot schonen en geen bagger meebrengen.

Ecoeiniger bestaat uit 2 delen, namelijk Hydraulisch aangedreven messenbalk (Busatis) knipt het vuil af. Dit is een gebogen messenbalk om slootbodem goed te kunnen volgen. Vervolgens wordt vuil naar de kant gedraaid.Bandhooier draait het vuil uit de sloot de tot hoog op de kant.

1 tot 2 meter uit waterlijn. Bereik is hydr. Instelbaar van smal tot breed. 

Benodigd water: beperkte hoeveelheid water nodig. 

Bereik bandhooier: 0,75 m tot 2,46 meter. Retour dus 5 meter. 

Verdeling:                         

Bandhooier (Holaras) brengt materiaal op de kant via 15 sets van 3 dubbele tandparen welke via commander armen aangestuurd worden en dus vaste baan volgen. 

Bereik instelbaar: inslag bandhooier is hydr.instelbaar uit cabine. 

Windgevoeligheid: nauwelijks 

Rijsnelheid:         tot 1,2 km per uur. 

Benodigd vermogen:      vanaf 90 pk. Steunwielen nodig voor groot bereik. 

Overig:             Voor goed werk is er een glooiende kant (talud) nodig. Max. 30 – 50 cm boven water. 

Resultaat:       

  machine kan flink wat vegetatie afknippen en goed op de kant brengen. Wil je echter de 2 meter ecologische zone vrijhouden van uitgemaaide vegetatie, dan neemt de werkbreedte in de sloot evenredig af. Ofwel in smallere sloten kan dit wel, maar bij brede sloten vraagt het een 2e werkgang, of verbreding van de machine om sloot te schonen en het voldoende ver op de kant te krijgen. Er komt geen bagger mee.

 

Baggerpuit van Mastwijk

 Soort Systeem   :   Centrifugaalpomp in comb. met verdringerpomp.

Merk                    :   BCW combipomp       Type :   D(oda) 150 Super

Machine in         :   3-punts hefinrichting.

Tarief                   :   €       71,50/uur      excl. BTW

Werkingsprincipe:      Aftakas aangedreven centrifugaalpomp(Doda) met snijkop. Gecombineerd met BSA verdringerpomp.

Verdringerpomp bepaalt capaciteit. 

Benodigd water:          normale hoeveelheid water nodig.

Capaciteit:                    500 m3 per uur (watergemeten)

 Bereik zuigarm:           3 meter uit de kant.

Stenenvanger:             Niet aanwezig

Verdeling:                     Dubbele spuitkop via hydraulische pendel.

Bereik van maximaal 30-40 m.

Bereik instelbaar:        via gatenbalk is slag pendel instelbaar. Windgevoeligheid:     redelijk

Rijsnelheid:                  0,5 à 2 km per uur. Afhankelijk van de  bagger.

Benodigd vermogen:  vanaf 80 pk. Hier 150 pk aanwezig. 

Resultaat:               

  Machine kan, bij voldoende water, goed uit de

voeten om de bagger uit de sloot te krijgen en goed over perceel te verdelen. Groot spuitbereik, sloot verdiept van 35 tot ruim 60 cm. Baggergeul precies in de gewenste slootkern gelegd. Prima. Wel windgevoelig. 

Baggerspuit W Verburg

Soort Systeem :     Wormpomp.

Merk                              :     BSA wormpomp              

Type    :     n.b. Machine in             :     getrokken machine met contra-wicht 

Tarief : € 78,-/uur      excl. BTW 

Werkingsprincipe:           

Aftakas aangedreven wormpomp (BSA) met snijkop. Pomp voorzien van Turbo vuller.

Zuigpomp is tevens perspomp. Zuigen met 8-duims zuigslang.

Pomp verpompt materiaal via slang naar verdeelarm met hydr. Pendel.

Benodigd water: normale hoeveelheid water nodig.

Capaciteit: 400 m3 per uur (watergemeten)

Bereik zuigarm: dubbele giek,  6-7 meter uit de kant.

Stenenvanger:   Wel aanwezig en nodig voor behoud pomp.

Verdeling: via hydraulische pendel / spuitkanon. Bereik tot 40 m.

Bereik instelbaar: hydraulisch slag instelbaar.

Windgevoeligheid: Redelijk tot groot

Rijsnelheid: 0,6 – 2,0 km per uur.

Benodigd vermogen:vanaf 140 pk. Drie september 140  pk aanwezig. 

Resultaat:

 Machine heeft enorme capaciteit. Kan met minder water uit de voeten, maar brengt dan wel relatief veel bagger op het perceel. Niet erg als de omstandigheden in het veld goed zijn. Vandaag dus iets te veel bagger. Sloot wordt wel iets meer in beroering gebracht door andere vorm van zuigkop die voorwaarts vult i.t.t. anderen die vanaf onder gevuld worden. Sloot meer dan voldoende verdiept (80 cm). Daardoor dus extra bagger. Goede verdeling in veld. 

Baggerspuit Bart Mooijman

Soort Systeem   :              Centrifugaalpomp.         

Merk                    :             

BMS      

Type :    D(oda) Super 200

Machine              :   getrokken machine. Mechanisch aangedreven.

Tarief                   : €          80,-/uur    excl. BTW

Werkingsprincipe:

Aftakas aangedreven centrifugaalpomp(Doda) met snijkop. Zuigpomp is tevens perspomp.

Pomp verpompt materiaal via slang naar hydr. Roterende spuit.

Benodigd water: veel water nodig.

Capaciteit: 600 m3 per uur (watergemeten)

Bereik zuigarm: tot 6 meter uit de kant.

Stenenvanger:   niet aanwezig

Verdeling: via hydraulische roterende spuit. Snelheid regelbaar.   Bereik van circa 20 - 30 m.

Bereik instelbaar: topstang

Windgevoeligheid: Redelijk

Rijsnelheid:   0,5-0,8 km per uur.

Benodigd vermogen:  vanaf 120 pk. 3 september  140 pk aanwezig.

Resultaat:

machine met forse capaciteit, wel veel water nodig.

Brengt hiermee een enorm volume op het perceel wat onder deze omstandigheden minder gewenst was. Prima verdeling, rustige loop in de sloot en sloot meer dan voldoende verdiept (70 à 75 cm). Verdeling prima, wel een hardere slag van vloeistof op perceel. Kan risico zijn voor dichtslempen onder nattere omstandigheden zoals op drie september